THPT Yên Viên

https://thptyenvien.edu.vn

Hoạt động chăm sóc di tích lịch sử đền thờ công chúa Lê Ngọc Hân

Hoạt động chăm sóc di tích lịch sử đền thờ công chúa Lê Ngọc Hân
Thực hiện chỉ thị số 40/CT-BGD&ĐT, kế hoạch liên ngành số2846/SGD&ĐT-BVHTTDL-TWTNCSHCM và kế hoạch số 2846/SGD&ĐT và nhiện vụ năm học. Mỗi năm nhà trường chọn hai khu di tích trên địa bàn trường đóng để thực hiện hoạt động chăm sóc di tích lịch sử. Ngày 17 tháng 3 năm 2010 trường THPT Yên Viên thực hiện chăm sóc di tích lịch sử Lê Ngọc Hân tại xã Ninh Hiệp - Gia Lâm - Hà Nội.

  

 

 Phần mộ tưởng niệm Lê Ngọc Hân

I. Đôi nét về sự nghiệp Lê Ngọc Hân

- Lê Ngọc Hân sinh ngày 27 tháng 4 năm Canh Dần (tức ngày 22/5/1770), là con gái thứ 9 vua Lê Hiển Tông. Mẹ bà là Chiêu Nghi Nguyễn Thị Huyền, người xã Phù Ninh, tổng Hạ Dương, phủ Từ Sơn - Bắc Ninh, là con gái trưởng của ông Nguyễn Đình Giai - người làng Phù Ninh (tức làng Nành), huyện Đông Ngàn, tỉnh Bắc Ninh, nay là xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, Hà Nội. 

Lê Ngọc Hân bản tính thùy mị, dịu dàng, được vua cha yêu quí đặt tên là Chúa Tiên và truyền cho nữ quan Lễ sư vào cung rèn cặp chữ nghĩa cho công chúa đủ môn cầm, kỳ, thi, họa. Chưa đầy 10 tuổi, công chúa đã thuộc làu kinh điển, thông thạo âm luật, giỏi thơ văn cả Hán lẫn Nôm, nhưng có sở trường về văn thơ Nôm. Nữ sĩ công chúa thường cùng bà Lễ sư khi ngâm vịnh xướng họa, lúc đàn sáo véo von. Càng lớn, công chúa càng xinh đẹp nết na, duyên dáng đức hạnh, được tiếng thơm khắp hoàng cung, mọi người đều quí trọng.

Năm 1786, Nguyễn Huệ ra Bắc "phù Lê diệt Trịnh". Diệt xong họ Trịnh, Nguyễn Huệ tới yết kiến vua Hiển Tông. Do sự mai mối của tướng Bắc Hà vào hàng Tây Sơn là Nguyễn Hữu Chỉnh, Ngọc Hân vâng lệnh vua cha kết duyên cùng Nguyễn Huệ. Khi đó, bà mới 16 tuổi, còn Nguyễn Huệ 34 tuổi. Công chúa Ngọc Hân tài sắc hơn người, kiều diễm đoan trang. Nguyễn Huệ là bậc hào kiệt, độ lượng lại sẵn bụng nể trọng nhà Lê nên tình cầm sắt ngày càng đằm thắm, mặn nồng. Sau hơn một tháng lưu tại kinh đô, Ngọc Hân theo chồng trở về Phú Xuân (Huế), gắn bó đời mình với sự nghiệp của người anh hùng “áo vải, cờ đào” bằng một sự đồng cảm đặc biệt.

Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, trước khi ra Bắc lần thứ ba để diệt quân Thanh, lấy niên hiệu Quang Trung, phong Ngọc Hân làm Hữu Cung Hoàng hậu. Năm 1789, sau khi đại thắng quân Thanh, Nguyễn Huệ lại phong bà làm Bắc Cung Hoàng Hậu. Bà có 2 con với Nguyễn Huệ là công chúa Nguyễn Ngọc Bảo và hoàng tử Nguyễn Quang Đức. Nhưng chỉ mới 6 năm chung sống, năm 1792, Hoàng đế Quang Trung đã đột ngột băng hà, để lại hoàng hậu Ngọc Hân trẻ tuổi với một công chúa và một hoàng tử thơ dại sống bơ vơ giữa thời ly loạn, rối ren. Sau đó, Bà viết bài “Tế vua Quang Trung” và “Ai tư vãn” để bày tỏ nỗi đau khổ cùng cực, cũng như nỗi tiếc thương vô hạn cho người chồng anh hùng vắn số.

Khi Quang Trung mất, Quang Toản là con bà Chính cung hoàng hậu Phạm Thị Liên lên thay, tức là Cảnh Thịnh đế. Theo bài "Danh nhân Lê Ngọc Hân" của Chu Quang Trứ, Lê Ngọc Hân đưa con ra khỏi cung điện Phú Xuân, sống trong chùa Kim Tiền (Dương Xuân ở Huế) cạnh điện Đan Dương để thờ chồng nuôi con. Bà gượng sống đến ngày mồng 8 tháng 11 năm Kỷ Mùi (4/12/1799) thì mất, lúc đó mới 29 tuổi. Lễ bộ Thượng thư Ðoan Nham hầu nhà Tây Sơn là Phan Huy Ích đã phụng chỉ soạn bài văn tế cho vua Cảnh Thịnh, cho các công chúa, cho bà Nguyễn Thị Huyền, cho các tôn thất nhà Lê và cho họ ngoại ở làng Phù Ninh tế Ngọc Hân. Hoàng đế Cảnh Thịnh đích thân đọc trước linh sàng Hoàng thái hậu họ Lê. Bà được truy tặng là Như Ý Trang Thuận Trinh Nhất Vũ Hoàng Hậu. Cả năm bài văn trên còn chép trong sách Dụ Am văn tập.

Triều đình Cảnh Thịnh lục đục và suy yếu, ngày càng bị Nguyễn Ánh đe dọa. Hai con bà phải đổi sang họ Trần. Nhưng với sự sụp đổ của triều Tây Sơn, theo tộc phả họ Nguyễn Đình, ngày 18 tháng 11 năm Tân Dậu (23-12-1801), hoàng tử Nguyễn Quang Đức mất khi mới 11 tuổi; rồi ngày 17 tháng 4 năm Nhâm Tuất (18-5-1802) công chúa Ngọc Bảo cũng mất khi mới 13 tuổi…

Từ một công chúa tài hoa, thông minh, đức hạnh, đến một hoàng hậu nhân từ, sắc sảo, tuy cuộc đời ngắn ngủi, hoàng hậu Lê Ngọc Hân đã trở thành một nhân vật lịch sử, một danh nhân văn hóa của dân tộc. Với nhãn quan chính trị sắc sảo, chính xác, thấu hiểu thời cuộc, bà đã có những đóng góp quan trọng với Nguyễn Huệ trong những việc quốc gia, đại sự. Sau khi vua Lê Hiển Tông băng hà, việc tìm người kế vị theo di chúc của nhà vua là phải “bẩm qua với ông ấy” (tức Nguyễn Huệ). Nguyễn Huệ đã mang việc trong đại này đến hỏi ý kiến người vợ trẻ Lê Ngọc Hân và được tư vấn là “không chấp nhận”. Nhưng rồi Lê Duy Kỳ vẫn được lên ngôi vua, chính là Lê Chiêu Thống, kẻ đã đang tâm bán nước, cầu cứu quân Thanh xâm lược, bị lịch sử nguyền rủa là “cõng rắn cắn gà nhà”.

Sự nghiệp lớn lao, quan trọng và có giá trị lâu bền nhất của Lê Ngọc Hân là việc bà đã trở thành một tác giả văn học nổi tiếng, để lại cho hậu thế tác phẩm bất hủ. Bài “Ai tư vãn” của bà thật ai oán, thống thiết, rung động lòng người, đã trở thành viên ngọc trong kho tàng văn học cổ điển Việt Nam./.

II. Hoạt động của trường.

Ngày 17 tháng 3 năm 2010 đoàn đại biểu đại diện nhà trường gồm Cô Nguyễn Thị Hiển Hiệu trưởng cùng các thầy cô giáo trong liên tịch, đại diện cha mẹ học sinh và đại diện học sinh nhà trường đã tổ chức lễ dâng hương tại phần mộ, đền thờ Bắc cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân tại xã Ninh Hiệp đồng thờ dự kễ khởi công xây dựng đền thờ Hoàng Hậu Lê Ngọc Hân. Cuộc vân động chăm sóc di tích  đã thu hút sự ủng hộ của 1742 học sinh, 92 cán bộ giáo viên và 38 ban đại diện cha mẹ học sinh.Đoàn đã nghe thuyết minh về cuộc đời - sự nghiệp Hoàng Hậu Lê Ngọc Hân và dự án xây dựng khu tưởng niệm bà - công trình là một trong những hoạt động văn hóa chào đón Đại lễ 1000 năm Thăng Long Hà Nội.

Hoạt động trên đã có tác dụng giáo dục học sinh về lịch sử tại địa phương.

Tác giả: BQT

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây